De crisis moet volgens de liberalen vooral op Europees niveau worden aangepakt. Lijsttrekker Guy Verhofstadt pleit voor een Europees herstelplan voor de komende twee tot drie jaar. Voor de Vlaamse invulling van dat herstelplan, schuiven Dirk en zijn liberale collega’s zeven projecten naar voor.

Iedereen Watt!

Zo wil Open Vld dat er in de energiemarkt een ommekeer komt: de verbruikers, burgers en bedrijven moeten door investeringen in zonnepanelen en windmolens ook een stukje producent worden. De digitale infrastructuur van Vlaanderen moet bij de Europese top behoren. De komende tien jaar moeten overheden en operatoren samen per jaar 750 miljoen euro investeren in de uitbouw van een glasvezelnetwerk.

Fiscale stimuli om te investeren

“IT-bedrijven moeten fiscale stimuli krijgen om te investeren”, meent Dirk. De digitalisering moet ook zorgen voor innovatie in de logistieke sector en de gezondheidszorg. Met investeringen moet Vlaanderen ook haar koppositie op het vlak van biomedisch onderzoek behouden en de innovatie in de voedingsindustrie stimuleren. Een intelligent transportsysteem moet zorgen voor vlotter en veiliger verkeer.

Crisis offensief te lijf gaan

De nodige middelen voor die investeringen moeten van de kapitaalmarkt komen, bij voorkeur van de Europese obligaties waar Verhofstadt voor pleit. Komen die er niet, kan Vlaanderen perfect zelf geld op de markt gaan zoeken. “Via het ARKimedesfonds hebben we dat al gedaan”, benadrukt Dirk.

De Vlaame liberalen willen de crisis op een offensieve manier te lijf gaan. “We willen niet meedoen aan de struisvogelpolitiek van partijen die zeggen dat de crisis wel vanzelf voorbij zal gaan als we maar lang genoeg wachten.”

“Vlaanderen moet investeren in duurzame projecten en moet ervoor zorgen dat dankzij innovatie en creativiteit onze regio ook internationaal mee kan spelen. Het is gemakkelijk om dit soort boutades af te doen als verkiezingsbeloften, maar de realisaties op het terrein bewijzen dat het kan. En dat elke euro die we hierin investeren goed is besteed”, beklemtoont Dirk Van Mechelen.

Investeren in arbeidsintensieve sectoren

Als minister bevoegd voor het onroerend erfgoed heeft Dirk Van Mechelen de afgelopen jaren sterk geïnvesteerd in het onderhoud, de restauratie of het herstel ervan. Onder zijn impuls investeert de Vlaamse overheid jaarlijks meer dan 67 miljoen euro in allerhande projecten. In de eerste plaats ligt de nadruk daarbij op regelmatig onderhoud. Eigenaars en beheerders aanmoedigen om op regelmatige basis de nodige onderhoudswerken uit te voeren zorgt niet alleen voor het behoud van de intrinsieke erfgoedwaarden, maar is op termijn ook financieel veel voordeliger.

De zorg voor het erfgoed is erg arbeidsintensief. Er moet een beroep worden gedaan op vele
gespecialiseerde mensen. Toch zijn er ook heel wat voordelen aan verbonden. Arbeidsintensief betekent dat de terugverdieneffecten groot zijn, alleen al omdat meer mensen langer aan het werk zijn bijvoorbeeld.

Erfgoedzorg: lust met duidelijke meerwaarde

Die vele investeringen en de relatief korte doorlooptijd van de dossiers, hebben ervoor gezorgd dat steeds meer eigenaars en beheerders bereid zijn te investeren in de erfgoedzorg. Waar bijvoorbeeld een grootschalig project rond beschermd erfgoed vroeger eerder als een hindernis of een last werd beschouwd, zijn steeds meer mensen ervan overtuigd dat het integendeel om een lust gaat met een duidelijke meerwaarde.

Ondertussen hebben ook ontwikkelaars de weg gevonden naar de beschermde monumenten. Dat heeft een dubbel voordeel: omdat dergelijke projecten meestal centraal gelegen zijn, hebben ze vaak een katalyserende functie voor een ganse straat, wijk, dorp of stad. Tegelijkertijd wordt er ook voor gezorgd dat deze beschermde complexen een nieuwe, aangepaste functie krijgen, waardoor hun toekomst meteen verzekerd is.

Herwaardering Zurenborgwijk

Vandaag bezocht Vlaams minister Dirk Van Mechelen in dit kader drie projecten. In de Handelsbeurs van Antwerpen, vlakbij de Meir wil projectontwikkelaar Breevast een hotel realiseren samen met de nodige handels- en horecazaken.

Voor de wijk Zurenborg werd op initiatief van de bewoners een startnota opgemaakt waarin de belangrijkste uitgangspunten voor toekomstig beheer zijn opgenomen. Bij dat beheer wordt ook nagedacht op welke manier problemen in verband met bijvoorbeeld mobiliteit kunnen worden aangepakt. Bovendien is deze startnota de basis voor het opmaken van een herwaarderingsplan voor het beschermde stadsgezicht. Dat maakt het mogelijk dat de eigenaars beroep kunnen doen op een onderhoudspremie wanneer ze werken uitvoeren die de intrinsieke erfgoedwaarden ten goede komen.

Voor de voormalige landloperskolonies in Wortel en Merksplas wordt dan weer nagedacht op welke manier de globale visie ook in de praktijk kan worden omgezet. Concreet wordt bijvoorbeeld gedacht aan het aanwerven van een coördinator die als aanspreekpunt voor de verschillende actoren kan fungeren, maar bijvoorbeeld ook de uitvoering van de verschillende realisaties op elkaar kan helpen afstemmen.

Groene (en innoverende) economie

Ook investeren in een groene en milieuvriendelijke toekomst staat hoog op de agenda voor de volgende legislatuur. Op deze manier kunnen in de groene economie duizenden jobs worden gecreëerd. Daarbij gaat het niet alleen om de bekende of voor de hand liggende investeringen zoals zonnepanelen of windmolens. Innovatie en creativiteit kunnen hier voor extra stimulansen zorgen.

Met zijn bezoek aan het agrarisch bedrijf van de familie Quirijnen wil Dirk Van Mechelen onderstrepen dat investeren in groene economie geen vrijblijvende verkiezingsbelofte is, maar wel degelijk een haalbare realiteit. Investeringen zorgen er immers voor dat via een biogasinstallatie en een turbinemotor aangedreven door plantaardige olie genoeg warmte en elektriciteit wordt opgewekt om dit grote bedrijf (350 ha grond, 350 koeien en bijna 4.000 kalveren) van warmte en elektriciteit te voorzien. Bovendien kan ook een vlakbij gelegen tomatenkweker hier terecht voor genoeg groene stroom. Dit bedrijf produceert evenveel energie als 20 grote windmolens en het restproduct is natuurlijke meststof die kunstmest kan vervangen. Dit bedrijf staat werkelijk aan de top.

Overigens is het niet alleen een kwestie van willen, het is ook een kwestie van kunnen. Daarom dat minister Van Mechelen duidelijke en soepele regels heeft opgesteld zodat het plaatsen van bijvoorbeeld zonnepanelen, kleine en middelgrote windmolens, maar ook deze biogasinstallaties sneller kan, doordat een duidelijk en onderbouwd juridisch kader wordt aangereikt.

Innovatie en creativiteit: Vlaanderen verovert de wereld

Vlaanderen heeft de afgelopen jaren geïnvesteerd in innovatie en creativiteit en moet dat in de toekomst meer dan ooit blijven doen. Soms wordt hier wat meewarig over gedaan, maar dat is volledig onterecht. Vele bedrijven zijn ondertussen uitgegroeid tot wereldspelers, tot trendsetters in hun (niche)markt. Dirk Van Mechelen ging vandaag op bezoek bij één van die wereldspelers: het bedrijf Alfacam in Lint dat gespecialiseerd is in het in beeld brengen van allerhande evenementen: van de Olympische Spelen of de Ronde van Frankrijk tot het Eurovisiesongfestival. Investeren in de nieuwste technologie of beter nog deze zelf mee helpen ontwikkelen, zorgt ervoor dat het bedrijf zijn koppositie houdt. Ook voor andere sectoren en niches moet dit mogelijk zijn. Daarom is het belangrijk te blijven investeren in de toekomst, door bedrijven de mogelijkheid te geven te innoveren, maar evengoed door jonge mensen op te leiden en ervoor te zorgen dat zij mee kunnen blijven helpen bij de verdere innovatieve ontwikkeling.

Mee vorm geven aan de toekomst van onze kleinkinderen

“Het is belangrijk dat politici voeling houden met wat leeft bij de mensen. Tegelijkertijd moet je als politicus ook durven vooruitzien en keuzes durven maken. Niet wachten op wat op je afkomt, maar mee vorm geven aan de toekomst voor onze kinderen en kleinkinderen. Investeren om mensen aan het werk te houden, om te zorgen voor een duurzaam Vlaanderen waar het goed is om te leven en om ervoor te zorgen dat we ook morgen blijven innoveren en vernieuwen en niet gewoon op onze lauweren blijven rusten”, aldus nog Dirk Van Mechelen.

In bovenstaande bijlage (pdf) vindt u meer achtergrondinformatie over de bezochte locaties:

• Handelsbeurs in Antwerpen
• Herwaarderingsplan wijk Zurenborg in Antwerpen
• Strategisch project Wortel- en Merksplaskolonie
• Biogasinstallatie in Merksplas
• Alfacam in Lint

Dirks nieuwe decreet ruimtelijke ordening, dat vanaf 1 september 2009 in werking treedt, betekent een zeer belangrijke bijkomende stimulans voor het plaatsen van windturbines in Vlaanderen. Voortaan is een afzonderlijk en tijdrovend planningsinitiatief niet langer nodig bij het plaatsen van een windturbine in landbouwgebied.

In het verleden strandden heel wat aanvragen voor een bouwvergunning voor particuliere windturbines. De nieuwe omzendbrief geeft vanaf nu duidelijk aan hoe de gemeenten deze aanvragen zo objectief mogelijk kunnen beoordelen naar de ruimtelijke impact, de geluidshinder, veiligheid en eventuele visuele hinder.

Maximaal 15 meter

Een kleine windturbine heeft een maximale masthoogte van 15 meter of is direct vastgehecht aan een woning of gebouw. De opbrengst van kleine windmolens is nog relatief beperkt. Middelgrote windturbines leveren elektriciteit voor een 80-tal gezinnen en zijn dus een zinvolle optie voor bepaalde kleinere wijken.

Belangrijk hierbij is natuurlijk dat negatieve effecten, zoals geluidshinder en slagschaduw door de draaiende wieken, maximaal worden vermeden. De ruimtelijke inpassing van dergelijke middelgrote turbines is dus heel belangrijk.

Hernieuwbare energie voor bedrijven

Daarnaast zijn middelgrote windturbines eveneens een mooie oplossing voor de hernieuwbare energievoorziening van landbouwbedrijven en middelgrote bedrijven in landbouwgebieden en bedrijfszones.

Het rendement van windturbines stijgt exponentieel met de dimensie. Grote windturbines leveren momenteel 2 tot 3 megawatt. Middelgrote windturbines rond 300 kilowatt. Daarom verkiest de omzendbrief de plaatsing van grote windturbines boven de middelgrote windturbines. Toch kunnen in heel wat gevallen middelgrote windturbines een optimale keuze zijn, wanneer de hinder naar de omgeving toe minimaal is.

Belangrijke groene impuls

“Deze omzendbrief is een belangrijke bijdrage voor het stimuleren van hernieuwbare energie in Vlaanderen. Het kader is een belangrijke impuls voor de groene economie”, besluit Dirk.

De voorbije weken hield hij al infoavonden in Mol, Turnhout, Herentals, Antwerpen en Westerlo. Op dinsdag 17 maart komt Dirk in Schilde het nieuwe decreet toelichten. Twee weken later, op 31 maart, is er een infoavond in het stadion van Lierse SK.

Komaf met nutteloze administratie

Dirk is nu al ruim negen jaar minister van Ruimtelijke Ordening. In die periode maakte hij het beleid heel wat humaner en transparanter. Het nieuwe decreet dringt de papiermolen nog meer terug, is ook Het Nieuwsblad opgevallen.

“De baksteen in ons aller maag wordt vanaf september met een pak minder papier omwikkeld”, schrijft de krant. “Vlaams minister van Ruimtelijke Ordening Dirk Van Mechelen stuurt na drie jaar intensief overleg een decreet naar de eindmeet dat een pak meer rechtszekerheid biedt, korte termijnen belooft, en komaf maakt met veel nutteloze administratie”, staat er vandaag te lezen.

Stomme burenruzie

“Een stomme burenruzie zal niet langer tot een jarenlang conflict kunnen leiden over een badkamer die gebouwd werd in een tijdperk dat het in sommige gemeenten nog niet zo nauw stak met vergunningen, en de burgemeester zoiets oogluikend toeliet. Als er niemand een klacht tegen indient, zijn dergelijke zaken binnenkort na vijf jaar verjaard”, onderstreept Het Nieuwsblad. “Tegelijk komt een einde aan de politieke inmenging van een minister in bouwdossiers. Tot nog toe kan het gebeuren dat hij een burenruzie moet beslechten over een gewone visvijver. Alsof de minister en zijn administratie geen belangrijker zaken omhanden hebben.”

Kortere procedures

“Minstens even belangrijk is dat er eindelijk minder en kortere procedures komen”, gaat het artikel verder. “Zowat 12.000 bouwaanvragen per jaar kunnen straks met een gewone melding worden afgehandeld. Het gaat alleen om zaken waarin de ambtenaren geen enkele interpretatievrijheid hebben omdat de regels ervoor toch vastgelegd zijn. Doordat de ambtenaren voor die zaken niet langer de totale vergunningsprocedure moeten doorlopen, kunnen ze zich met belangrijker zaken bezighouden. Zoals effectief optreden tegen wie die regels overtreedt.”

‘Eindelijk omgekeerde beweging ingezet’

“Het feit van de vereenvoudiging op zich, is ook van tel. Vlaanderen heeft zich in veel zaken die het zélf beter zou doen, als een enorme regelneef getoond. Het is dan ook een goed teken als eindelijk ergens de omgekeerde beweging ingezet is.”

De noodzakelijke herinrichting van het park moet in de toekomst gepaard gaan met een gedegen herstel en een deskundige restauratie. Dirk is overtuigd dat erfgoedzorg een meerwaarde kan betekenen voor de opwaardering van het park, en gesterkt door de argumenten van zijn administratie, gaf hij dan ook de opdracht om onverwijld een beschermingsdossier op te stellen en ter ondertekening voor te leggen.

Het Stadspark van Antwerpen werd in 1869 ontworpen door de uit Rödgen (Pruisisch Saksen) afkomstige landschapsarchitect Eduard Keilig, die onder meer ook instond voor de plannen van het Terkamerenbos in Brussel (1861), het park van Laken (1876), het Maria-Hendrikapark in Oostende (1876) en het park van het kasteel d’Ursel in Hingene (1883).

Monumentaal uithangbord

Keilig was actief in gans het land, in een periode waar veel grote steden werden getransformeerd of uitgebreid naar Parijs model, volgens grootse stedenbouwkundige ontwerpen, met brede lanen in ingenieuze patronen, afgeboord met monumentale gebouwen en afgewerkt met standbeelden, fonteinen, bomenrijen en plantsoenen. Steden werden uithangborden van de nijverheid, welvaart en zelfverzekerdheid van hun tijd, maar waren even goed aangename toneeldecors, die alles boden om het de flanerende burgers zo aangenaam mogelijk te maken.

Tot het vaste schema behoorde ook de aanleg van één of meerdere parken, bij voorkeur in de toen populaire, Engelse landschapsstijl, met vijvers, rotspartijen, kronkelpaden, weelderige plantengroei, en her en der pittoreske gebouwtjes, constructies en ornamenten. Ook Antwerpen ontsnapte niet aan de mode van deze zogenaamde Haussmannisatie (naar prefect Haussmann, die midden 19de eeuw Parijs volledig hertekende). Samen met de historische haveninfrastructuur, de leien, het centraal station, de zoo, is ook het Antwerpse stadspark een kind van de Antwerpse Belle Epoque.

Nieuwe Belle Epoque

De voorbije jaren beleeft Antwerpen als het ware een nieuwe Belle Epoque, en net zoals toen liggen er ontelbare plannen op tafel voor de heraanleg en de ontwikkeling van de Scheldestad En in deze plannen lopen de huidige en de vorige Belle Epoque elkaar herhaaldelijk tegen het lijf.

Zo vormt de Belle Epoque ook een onvermijdelijke rode draad doorheen het Antwerpse erfgoedbeleid van minister Van Mechelen. Van een erfgoedvriendelijke heraanleg van de leien over de bescherming van de 19de-eeuwse haveninfrastructuur rond het Eilandje en bemiddeling in de herwaardering van de wijk Oud Zurenborg, tot het subsidiëren van de restauratie van de zoo en monumentale complexen als het Sint-Felixpakuis en de Sint-Willibrorduskerk.

Met de bescherming van het stadspark wil Dirk nu ook deze 19de-eeuwse parel voor de toekomst vrijwaren. Hij wil samen met de stad de schouders zetten onder een modern herwaarderingsplan met respect voor het glorieuze verleden van Antwerpen. Mits een verantwoorde restauratie en aangepaste heraanleg, zal het Stadspark niet moeten onderdoen voor de parken van Londen, Parijs, Wenen of Berlijn.

“Deze beslissing past helemaal in onze beleidsambitie om historische getuigen van streekgebonden nijverheid en teelten duurzaam te beschermen”, benadrukt de minister.

De hopteelt kent een rijke traditie in de Westhoek. De plant vormt er al eeuwenlang een belangrijk bestanddeel in de productie van bier. Ook op andere plaatsen in Vlaanderen, vooral dan in de streek rond Aalst en Asse, zijn er nog sporen van oude droogloodsen, hopboerderijen en opslagplaatsen.

De hopcultuur in en rond Poperinge verwierf in 2007 bekendheid in Vlaanderen. Een project, ingediend door de Poperingse vereniging ‘De Keteniers’, was toen één van de provinciale finalisten in het televisieprogramma Monumentenstrijd op Canvas.

De vereniging stelde een inventaris op van het bouwkundig hoperfgoed: gereedschap, hoeven, magazijnen en asten. Uit deze oplijsting selecteerde het stadsbestuur van Poperinge een aantal interessante relicten, waarvoor ze aan minister Van Mechelen de bescherming aanvroeg.

Zichtbare getuigen

Op advies van zijn administratie Ruimtelijke Ordening, weerhield minister Van Mechelen zeven goedbewaarde constructies op de shortlist. Drie ervan worden ook nog eens als dorpsgezicht afgebakend.

“Vlaanderen is het land van het bier. Brouwerijen en cafés zijn daarvan natuurlijk de meest zichtbare getuigen. Maar ook het erfgoed dat verband houdt met de hopteelt, een belangrijk product bij het maken van bier, verdient te worden bewaard voor toekomstige generaties. In de Westhoek worden nu zeven ‘hopmonumenten’ beschermd. We gaan na of we ook in de regio van Aalst en Asse soortgelijke hopkernen kunnen vrijwaren”, besluit minister Van Mechelen.

Het gaat om een principiële goedkeuring met het oog op adviesaanvraag aan de Raad van State. Het plan sluit naadloos aan op de zone voor windturbines die voorzien wordt in Eeklo, en dit door de provincie, met behulp van een provinciaal ruimtelijk uitvoeringsplan (PRUP).

12 x 2,3 megawatt

De Vlaamse regering reserveerde een zone langsheen de N49 (expresweg) op het grondgebied van Maldegem en Eeklo, als zone voor windturbines.

Het GRUP dat daar vandaag voor werd goedgekeurd, zou voorzien in 9 windturbines. Het PRUP Eeklo voorziet wellicht 3 windturbines, al is onderlinge optimalisatie nog mogelijk. De 12 turbines zijn elk goed voor minstens 2,3 megawatt. Een kleine berekening leert dat dit goed is voor voldoende elektriciteit voor 17.000 gezinnen in die regio.

‘Op de goede weg met duurzame energie’

“Inmiddels werden reeds meer dan tweehonderd vergunningen voor de bouw van grote windturbines afgeleverd”, stelt Dirk.

“We zijn op de goede weg met duurzame energie, maar het kan nog beter. Daarom werk ik er gestaag aan door. Niet in het minst omdat de sector rond hernieuwbare energie ook een belangrijke economische sector is. Momenteel stelt de sector al 3.200 mensen tewerk. Agoria verwacht dat tegen 2020 dit aantal zal stijgen tot 22.000”, stelt Dirk.

Hiermee wordt in één klap de bestemming van ruim 82.000 hectaren landbouwgebied en bijna 700 hectaren natuur verankerd. De herbevestiging van het landbouwgebied in de Leiestreek is één van de grootste in zijn soort.

Aan de herbevestiging van de agrarische en natuurlijke structuur in de regio ‘Leiestreek’ ging een lang planningsproces vooraf dat in 2006 van start ging. Bij het overleg werden zowel de provincie als de belangrijkste belangengroepen (landbouworganisaties, natuur- en bosverenigingen) betrokken, maar bovenal was er ruime inspraak voor de 46 gemeenten die door de afbakening worden gevat.

‘Moeilijke evenwichtsoefening’

“Dergelijk planningsproces van een buitengebied is altijd een moeilijke evenwichtsoefening”, weet Dirk Van Mechelen. “Ze gebeurt op basis van een grondige analyse van de hele streek om uiteindelijk te leiden tot een zogenaamde gewenste ruimtelijke structuur voor landbouw, natuur en bos.”

Het overleg voor de Leiestreek resulteerde uiteindelijk in de herbevestiging van 82.243 hectaren landbouwgebied. Daarnaast werd op basis van het gewestplan ook nog eens 244 ha natuurreservaten, 57 ha bos en 378 ha ‘overig groen’ vastgelegd.

In uitvoering van het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen, moet in Vlaanderen 750.000 ha landbouw, 150.000 ha natuur en 10.000 hectaren bosgebied worden vastgelegd. Vlaanderen is hiervoor verdeeld in 13 regio’s, waarvan de Leiestreek de als zesde effectief wordt herbevestigd. In de komende maanden wordt over de resterende 7 regio’s beslist.

Forse inhaalbeweging

Met de herbevestiging van onder meer het landbouwareaal in de Leiestreek werd in één klap een forse een inhaalbeweging van herbevestigd landbouwgebied gerealiseerd, nadat reeds in 2001 in een eerste fase 86.500 ha natuurgebied (als onderdeel van het Vlaams Ecologisch Netwerk VEN) werd vastgelegd.

Lorem ipsum

In dit planningsproces voor de Leiestreek werden eveneens gebieden aangeduid waar in een later stadium via ruimtelijke uitvoeringsplannen nog eens bijkomende zones voor landbouw, natuur en bos zullen worden afgebakend. Het streefdoel is om via die uitvoeringsplannen nog eens 1600 ha bijkomende bos- en een belangrijk gedeelte natuurgebied, vooral rond de Leie en de Schelde, vast te leggen.

Test