Grondlegger van het vernieuwde decreet en voormalig minister van Ruimtelijke Ordening Dirk Van Mechelen spreekt van een zeer belangrijke dag. “Met het decreet ruimtelijke ordening worden heel wat concrete vragen van de bevolking opgelost. Het garandeert meer rechtszekerheid, snellere administratieve procedures en een doeltreffende ruimtelijke ordening.”

Decreet Ruimtelijke Ordening

Het nieuwe decreet dat op 28 maart 2009 werd goedgekeurd, voert vernieuwingen in op drie belangrijke punten; vergunningen, planologie en handhaving.

Om in te spelen op de vraag van de burger naar meer efficiënte administratieve procedures, wordt een hele batterij maatregelen voorzien die de administratieve lasten fel terugschroeven.

De gelijktijdige behandeling van milieu- en stedenbouwkundige vergunningen via een eenloketsysteem voor de bedrijven is daar één van. Een gelijkaardige geintegreerde procedure wordt ook ingevoerd voor de lokale besturen die over een goedgekeurd ruimtelijk structuurplan beschikken. Zij kunnen in de toekomst de opmaak van ruimtelijke uitvoeringsplannen en de herziening van hun structuurplan in mekaar schuiven. Dit levert in veel gevallen een tijdswinst van pakweg anderhalf jaar op.

Voor de burgers staan er nog meer wijzigingen op stapel. Momenteel zijn er slechts twee categorieën van werken, die werken waarvoor een vergunning noodzakelijk is en diegenen die daarvan zijn vrijgesteld. Met de invoering van een derde systeem, de meldingsplicht, worden een aantal werken uit de vergunningsplicht gehaald. Voor sommige kleine en/of duidelijk vast te stellen werken, zal de burger niet langer een bouwvergunning moeten aanvragen maar gewoon aan het gemeentebestuur melden dat men de werken gaat uitvoeren. Dat levert uiteraard heel wat tijdswinst op en stelt de burger in staat om 20 dagen na de melding te starten met de werken.

Dit is onder meer het geval voor wie bijvoorbeeld zijn ouders wil opvangen via het zogenaamde zorgwonen. Deze nieuwe term werd ingevoerd om vormen van kangoeroewoningen e.a. te ondersteunen. Voor het huisvesten van ten hoogste twee hulpbehoevende personen of ouderen binnen het bestaande bouwvolume wordt nu principieel geopteerd voor een meldingsplicht in plaats van een vergunningsplicht.
Een andere vereenvoudiging wordt ingevoerd in de beroepsprocedure. Vandaag is die vrij complex met een dubbel administratief beroep bij de deputatie en minister en in sommige gevallen nadien nog een jarenlange procedure bij de Raad van State. Daardoor moeten burgers vaak jarenlang wachten op een definitieve uitspraak in hun dossier.

Ook deze procedure wordt vereenvoudigd en vooral verduidelijkt. Indien de burger het niet eens is met de beslissing van een gemeente of de gemeente na 75 dagen nog geen uitsluitsel heeft gegeven, kan de burger in beroep gaan bij de bestendige deputatie. Vanaf morgen kan enkel nog de provinciale deputatie in beroep een opportuniteitsoordeel vellen over een vergunning. Een hoger legaliteitsberoep kan ingediend worden bij de Raad voor Vergunningsbetwistingen die geacht wordt om binnen de zes weken uitspraak te doen.

Dirk Van Mechelen: “Deze aangepaste procedure heeft de bedoeling om onze burgers rechtszekerheid te bieden en te vermijden dat gemeenten bouwdossiers eindeloos laten aanslepen. Wat nu helaas in sommige gemeenten nog het geval is.De kosten voor het instellen van een beroepsprocedure zijn daarenboven beperkt tot 62,50 euro.”

Meer rechtszekerheid

In het aangepaste decreet dat morgen ingaat, wordt komaf gemaakt met nog een aantal bestaande onzekerheden in de rechtspositie van zonevreemde constructies en oude woningen en gebouwen van voor de opmaak van het gewestplan. Dat is vooral van belang voor de naar schatting 400.000 woningen die tussen 1962 en de invoering van de gewestplannen in Vlaanderen werden gebouwd. Woningen die in die periode gebouwd werden, worden nu geacht vergund te zijn tenzij er processen-verbaal of bezwaarschriften zijn die binnen 5 jaar na de feiten werden opgemaakt. Tot slot wordt vanaf morgen ook een ruimer kader gecreëerd voor het uitdovend woonrecht van weekendverblijven.

Eén van de meest significante nieuwigheden in het decreet, behelst de afhandeling van de handhavingsprocedures. Zo zal het in de toekomst niet langer de praktijk zijn om bouwmisdrijven eerst strafrechterlijk en nadien nog eens burgerlijk te vervolgen. Dat zal in de toekomst slechts mogelijk zijn na een advies van de Hoge Raad voor Handhavingsbeleid. Zoals de nieuwe naamgeving laat vermoeden, krijgt deze raad ook een veel grotere rol toebedeeld in heel het handhavingsbeleid. De raad zal daarbij onder meer toezien dat er bij herstelvorderingen redelijke termijnen worden gehanteerd en kan in de toekomst ook bemiddelen in het totstandkomen van een minnelijke schikking.

Naast de bestaande strafrechtelijke verjaring van een bouwmisdrijf na 5 jaar, worden nu ook éénduidig de termijnen vastgelegd waarbinnen een overheidsinstantie nog een herstel kan vorderen:

• nultolerantie in ruimtelijk kwetsbaar gebied;
• 5 jaar in woongebied, industrie en gebieden voor nuts- en gemeenschapvoorzieningen;
• 10 jaar in openruimtegebieden, zoals landbouw.

Al deze termijnen beginnen te lopen vanaf het plegen van de overtreding, zodat binnen redelijke termijnen moet duidelijk worden waar iemand aan toe is. De regels van de ruimtelijke ordening zullen tientallen jaren na de feiten niet meer kunnen ‘misbruikt’ worden voor hoogoplopende burenruzies.

Tot slot duikt morgen ook de nieuwe term ‘as-built-attest’ op. Vaak vertoont de uiteindelijk gebouwde woning immers marginale afwijkingen met het oorspronkelijke bouwplan. Die afwijkingen kunnen via dit as-built-attest aan een gemeente worden gemeld en meteen worden opgenomen in het vergunningenregister. Zo vermijden burgers problemen bij een eventuele latere verkoop van de woning.

Ondersteuning gemeenten

Naast de wijzigingen die een rechtstreekse impact hebben op de burgers zijn er in het nieuwe decreet ook tal van maatregelen opgenomen die een vereenvoudiging nastreven voor de overheden in het algemeen en de gemeenten in het bijzonder.

Het beleid wordt vaak geconfronteerd met situaties waarbij belangrijke ruimtelijke projecten niet tijdig gerealiseerd kunnen worden omwille van een onverenigbaarheid tussen een uitvoeringsplan en het al bestaande structuurplan. Het ontwerpdecreet voorziet een geïntegreerde plannings- en uitvoeringsprocedure, waarbij de aanpassing van het structuurplan en de opmaak van een uitvoeringsplan gelijktijdig worden doorgevoerd.

Een andere vernieuwing biedt aan de aangrenzende gemeenten de mogelijkheid één gezamenlijk ruimtelijk structuurplan op te maken en/of om één of meer gezamenlijke stedenbouwkundige ambtenaren aan te stellen.

Vlaamse Codex

In de loop van de jaren zijn er niet minder dan 20 aanpassingen geweest aan het decreet ruimtelijke ordening. Die wijzigingen waren noodzakelijk maar hadden wel als gevolg dat de wetgeving – om het eufemistisch uit te drukken – moeilijk te lezen was voor niet-specialisten. Vandaar de keuze om alles te herschrijven en te hernummeren zodat ook de burger zijn weg kan vinden in de regels voor de Ruimtelijke Ordening in Vlaanderen. In de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening staan zowel de bestaande als nieuwe teksten, maar dan met een vlotte leesbaarheid, een logische nummering en een makkelijke herkenbaarheid van alle artikelen.

Dirk Van Mechelen: “De nieuwe codex is een beetje als een nieuw schoolboek. Boeiend en leerrijk.”

Voor meer info:
Gunter Joye – Tel.: 02/552.11.66 – GSM: 0495/87.80.95 – e-mail: gunter.joye@vlaamsparlement.be

Bewering NAV compleet foutief

De bewering van de Vlaamse Architectenorganisatie NAV dat een bouwdossier waarover een gemeente na 75 dagen nog geen beslissing nam, opnieuw moet worden hernomen en burgers tot 1.000 euro extra kost, is compleet foutief.

In het vernieuwde decreet RO werd inderdaad vastgelegd dat een gemeente moet beslissen binnen een vervaltermijn van 75 dagen of 105 dagen, afhankelijk of het al dan niet om een ontvoogde gemeente gaat en er al dan niet een openbaar onderzoek moet worden gevoerd.

Stok achter de deur

Bij een overschrijding van die vervaltermijn gaat men uit van een stilzwijgende afwijzing van de vergunningsaanvraag. Dat is een stok achter de deur om alle gemeenten te verplichten tijdig hun dossiers te behandelen. Doen ze dat niet, dan kan de aanvrager in beroep gaan bij de bestendige deputatie die het volledige dossier zal behandelen. Een procedure die vandaag voor de ontvoogde gemeenten ook al bestaat.

“Dat is een veelgebruikte procedure in het administratief recht die de burgers moet beschermen tegen het stilzitten van een bestuur. De stelling van NAV dat zo’n beroep niet mogelijk zou zijn, is larie. Het volstaat dat men enkel wijst op het uitblijven van een gemeentelijke beslissing, om het dossier volledig door de deputatie te laten behandelen”, verduidelijkt Dirk Van Mechelen.

‘Juist de bedoeling om rechtszekerheid te bieden’

Het door de NAV genoemde tarief van 1.000 euro (NAV) voor het herindienen van het dossier slaat daarenboven nergens op. Het opnieuw indienen van een dossier is in de meeste gemeenten kosteloos. Een beroep bij de deputatie kost 62,50 euro. Dat bedrag is vastgelegd in diezelfde Vlaamse Codex.

Indien ook de deputatie niets doet, kan de burger terecht bij de Raad voor Vergunningsbetwistingen. Deze nieuwe Raad mag zelf geen beslissing nemen, maar kan de deputatie wel verplichten om binnen een vastgestelde termijn een beslissing te nemen.

Dirk Van Mechelen: “De aangepaste procedure heeft dus juist de bedoeling om onze burgers rechtszekerheid te bieden en te vermijden dat gemeenten bouwdossiers eindeloos laten aanslepen. Wat nu helaas in sommige gemeenten nog het geval is.”

Voor meer info:
Gunter Joye – Tel.: 02/552.11.66 – GSM: 0495/87.80.95 – e-mail: gunter.joye@vlaamsparlement.be

Vijf voorwaarden

Het decreet op de ruimtelijke ordening van 18 mei 1999 voorzag een belangrijke rol voor de steden en gemeenten. Zij zouden zélf kunnen instaan voor het vergunningenbeleid, indien ze aan vijf voorwaarden zouden voldoen:

• beschikken over een gemeentelijk ruimtelijk structuurplan;
• beschikken over een gemeentelijke stedenbouwkundige ambtenaar;
• beschikken over een plannenregister;
• beschikken over een vergunningenregister;
• beschikken over een register van de onbebouwde percelen.

Stapsgewijs voorbereid

De voorbije jaren heeft minister Van Mechelen de gemeenten stapsgewijs voorbereid op deze belangrijke verantwoordelijkheid. Door stelselmatig de procedure voor het verkrijgen van een stedenbouwkundige vergunning te vereenvoudigen en meer verantwoordelijkheid aan de gemeentebesturen te geven.

Zelf beslissen

Op deze manier bouwden de gemeenten ervaring op, en konden ze uiteindelijk zelf beslissen over ongeveer 80% van de vergunningsaanvragen. Dat dit geen negatieve invloed heeft op de kwaliteit van de beslissingen, blijkt uit het feit dat van deze aanvragen slechts 1,5% door de gewestelijke administratie moest geschorst worden.

Dynamiek

De minister heeft de dynamiek die de gemeenten sinds 2000 aan de dag leggen, inzake de implementatie van het decreet op de ruimtelijke ordening, steeds aangemoedigd. De modaliteiten om de voorwaarden in te vullen, werden stelselmatig vereenvoudigd.

Een verdere verlaging van de registratierechten.
tot 8 % (i.p.v. 10 %) en 4 % (i.p.v. 5 %) voor het klein beschrijf.

Meeneembaarheid van registratierechten verhogen.
De registratierechten die betaald werden op een eerste woning, gelden ook voor de volgende woning. Het plafond van deze meeneembaarheid wordt opgetrokken van 12.500 euro tot 15.000 euro.

Het registratierecht op hypothecaire leningen à 1 % afgeschaffen.

Systemen van woonsparen aftrekbaar maken.

Uitbreiding van de mama-papa lening tegen fiscaal aantrekkelijke voorwaarden.
Ouders kunnen hun kinderen geld lenen tegen fiscaal aantrekkelijke voorwaarden voor de renovatie van hun woning. Dit moet ook kunnen voor de bouw of aankoop van de woning.

Huurkoop fiscaal gunstiger maken.
Door een aanbetaling te doen op de woning die ze huren kunnen huurders de woning verwerven na verloop van tijd. De meerkost hiervan dient fiscaal aftrekbaar gemaakt te worden.

Voldoende bouwgronden ter beschikking stellen.
Openbare besturen (gewest, gemeentebesturen, OCMW’s,…) moeten verplicht worden hun grondreserves versneld vrij te geven.

De maatregel van verlaagde schenkingsrechten verlengen.
De gunstige maatregel eindigt op 31 december 2009. Dankzij een aanzienlijke belastingsverlaging kunnen ouders en grootouders veel eenvoudiger schenkingen van grond doen aan kinderen en kleinkinderen.

Fiscaliteit met oog voor het milieu.
We willen stimulansen geven om woningen energiezuiniger te maken zodat de uitstoot van CO2 wordt gereduceerd. Een lager energieverbruik is niet alleen goed voor het milieu, maar ook voor het budget.
Bouwheren die betere prestaties neerzetten dan de minimumnormen worden beloond met een vermindering van de jaarlijkse onroerende voorheffing die kan oplopen tot 40 %.

Afschaffen van de onroerende voorheffing voor verhuurde woningen van private verhuurders.
Ondanks alle inspanningen voor eigendomsverwerving, blijft een deel van de bevolking een woning huren. Voor de private verhuurder is het daarom belangrijk een zo optimaal mogelijke rendabiliteit te hebben.

“Wij kiezen voor een weg uit de crisis. Wij kiezen voor 150.000 nieuwe jobs, voor het behoud of de verdubbeling van de jobkorting. Wij zorgen ervoor dat werken opnieuw loont”, zegt Dirk. Dat de jobkorting een welgekomen bonus is voor vele gezinnen, konden ze in februari zelf ervaren. Toen kreeg een Vlaams gezin met tweeverdieners een fikse koopkrachtinjectie van liefst 500 tot 600 euro.

Liberale kopman

Zondagmorgen werd het voorstel voor een dubbele jobkorting al gelanceerd op het programmacongres van Open Vld in Antwerpen. Dirk, congresvoorzitter en de liberale kopman voor de komende Vlaamse verkiezingen, kreeg tot twee keer toe een staande ovatie voor zijn vastberaden werk van de afgelopen tien jaar.

Briek Schotte

Dirk kreeg ook een open doekje van voormalig premier Verhofstadt. “Als het hard regent, als de kasseien scheef staan, als de modder opspat en de wind op kop waait, heb je geen steracteur nodig, maar een flandrien, een Briek Schotte. Vlaanderen heeft in deze tijden één man nodig: Dirk Van Mechelen.”

• Herbekijk hieronder het debat tussen Dirk en zijn Vlaamse collega’s Kris Peeters en Frank Vandenbroucke.

Het decreet dat dit najaar in voege treedt, vergemakkelijkt fors de bouwvoorwaarden. Wanneer het duivenkot een nokhoogte heeft tot 3,5 meter en op minimum 3 meter van de aanpalende kavel staat, volstaat een simpele melding. Voorwaarde is wel dat het hok zelf en alle andere constructies die niet zijn aangebouwd aan het huis, zoals tuinhuisjes, garages, enz. in totaal niet groter zijn dan 50 m² en maximaal tot 20 procent van de oppervlakte van de totale huiskavel bedragen.

Een melding betekent dat de aanvrager aan de gemeente met een plan aangeeft dat hij met de bouw wil beginnen. Na 20 dagen kan er effectief gebouwd worden, indien de gemeente binnen die periode niet reageert.

Deel van ons erfgoed

Dirk lichtte de versoepelde maatregelen voor de duivensport toe naar aanleiding van de Erfgoeddag, met als thema Uit vriendschap. Een hele dag lang kon je in heel Vlaanderen en Brussel terecht voor een fantastisch en veelzijdig erfgoedaanbod. Zo bezocht Dirk het Klokkenmuseum in Geel. Bezieler Victor Wuyts stelde er een tentoonstelling samen rond duivenklokken (constateurs).

“Ons land is zowat de bakermat van het vliegen in wedstrijdverband. De duivensport maakt deel uit van ons erfgoed. Het is geen toeval dat er hier zoveel duivenliefhebbers zijn, waarvan enkelen zelfs tot de absolute wereldtop behoren. Het is een sport voor iedereen: jong oud, van gewone man tot mensen van koninklijken bloede”, zegt Dirk.

Wereldspeler blijven

De beste manier om typische streekgebruiken of volkssporten te bewaren, meent Dirk, is door ze levendig te houden. “We moeten ervoor zorgen dat ook de volgende generaties met de duiven kunnen blijven spelen. Dit kan via de ruimtelijke ordening. Net zoals bij de paardensport, moeten we zorgen voor diversificatie. De noden van iemand die puur voor zijn plezier speelt en een duiventil onder het dak van zijn garage inricht, zijn nu eenmaal anders dan die van de topspelers. Vlaanderen is méér dan de bakermat van de duivensport: we moeten ook in de toekomst een wereldspeler kunnen blijven”, besluit Dirk.

Dirks nieuwe decreet ruimtelijke ordening, dat vanaf 1 september 2009 in werking treedt, betekent een zeer belangrijke bijkomende stimulans voor het plaatsen van windturbines in Vlaanderen. Voortaan is een afzonderlijk en tijdrovend planningsinitiatief niet langer nodig bij het plaatsen van een windturbine in landbouwgebied.

In het verleden strandden heel wat aanvragen voor een bouwvergunning voor particuliere windturbines. De nieuwe omzendbrief geeft vanaf nu duidelijk aan hoe de gemeenten deze aanvragen zo objectief mogelijk kunnen beoordelen naar de ruimtelijke impact, de geluidshinder, veiligheid en eventuele visuele hinder.

Maximaal 15 meter

Een kleine windturbine heeft een maximale masthoogte van 15 meter of is direct vastgehecht aan een woning of gebouw. De opbrengst van kleine windmolens is nog relatief beperkt. Middelgrote windturbines leveren elektriciteit voor een 80-tal gezinnen en zijn dus een zinvolle optie voor bepaalde kleinere wijken.

Belangrijk hierbij is natuurlijk dat negatieve effecten, zoals geluidshinder en slagschaduw door de draaiende wieken, maximaal worden vermeden. De ruimtelijke inpassing van dergelijke middelgrote turbines is dus heel belangrijk.

Hernieuwbare energie voor bedrijven

Daarnaast zijn middelgrote windturbines eveneens een mooie oplossing voor de hernieuwbare energievoorziening van landbouwbedrijven en middelgrote bedrijven in landbouwgebieden en bedrijfszones.

Het rendement van windturbines stijgt exponentieel met de dimensie. Grote windturbines leveren momenteel 2 tot 3 megawatt. Middelgrote windturbines rond 300 kilowatt. Daarom verkiest de omzendbrief de plaatsing van grote windturbines boven de middelgrote windturbines. Toch kunnen in heel wat gevallen middelgrote windturbines een optimale keuze zijn, wanneer de hinder naar de omgeving toe minimaal is.

Belangrijke groene impuls

“Deze omzendbrief is een belangrijke bijdrage voor het stimuleren van hernieuwbare energie in Vlaanderen. Het kader is een belangrijke impuls voor de groene economie”, besluit Dirk.

180.000 personen krijgen elke maand een vergoeding van 130 euro uit de Vlaamse zorgverzekering als tegemoetkoming in niet-medische zorgkosten. Die vergoeding wordt deels gefinancierd door de Vlaamse overheid en deels uit een jaarlijks verplichte persoonlijke bijdrage van 25 euro (of minder voor bepaalde groepen).

Wie die bijdrage drie jaar op rij niet, onvolledig of laattijdig betaalt, riskeert sinds 2006 een geldboete van in de meeste gevallen 250 euro per jaar.

Géén amnestie voor wanbetalers

De voorbije weken raakten heel wat gevallen bekend van mensen die hun zorgbijdrage enkele dagen te laat betaalden – door vergetelheid of problemen met de bank – maar toch de zware boete kregen. Voor deze mensen zal de Vlaamse Belastingdienst de invordering van de opgelegde boetes stopzetten. Voor alle duidelijkheid: voor wanbetalers – wie dus manifest helemaal niet betaalt – geldt de gratiemaatregel niet.

Voor verdere informatie kan je contact opnemen met de Vlaamse Overheid op het nummer 02/553 46 54 of via het mailadres boetezorgverzekering@vlaanderen.be.

Loonse stoomstroopfabriek in nieuw kleedje

Tien jaar geleden werd het belangrijkste deel van de Loonse stoomstroopfabriek, samen met hele fabricatielijn (machines, ketels,…), als monument beschermd. Om verder verval te voorkomen besloot de stad Borgloon in 2005 om de fabriek te kopen en te zoeken naar een gepaste herbestemming. Het winnen van het VRT-programma Monumentenstrijd bracht de plannen in een stroomversnelling.

Het project omvat drie grote delen: de restauratie van de beschermde gebouwen, de herinrichting van de publieke ruimten en de uitbouw van een interactief fruitbelevingscentrum.

Fruit en stroop vergroeid met streek

De aanleg en inhuldiging van het plein voor de fabriek luidt een nieuwe mooie toekomst in voor de Loonse site. “De meerwaarde van de herbestemming van de stoomstroopfabriek Wijnants tot een fruitbelevingscentrum, is aanzienlijk. Fruit en stroop zijn vergroeid met deze streek. Ze maken deel uit van de regionale identiteit. Juist vanuit dat gegeven is het belangrijk dat we het erfgoed met betrekking tot lokale industrieën en teelten voor de toekomst bewaren, en een nieuw leven geven”, vindt Dirk.

Onderhouds- en restauratiepremies

Het Vlaams gewest investeert jaarlijks meer dan 67 miljoen euro in het behoud van het waardvol erfgoed via onderhouds- en restauratiepremies. Vlaanderen wil eigenaars en beheerders ertoe aanzetten hun erfgoed in goede staat te houden. Onder meer door de ondersteuning van Monumentenwacht en door het uitreiken van onderhoudspremies.

Daarnaast stelt het Vlaams gewest ook nog restauratiepremies ter beschikking wanneer meer ingrijpende werken worden uitgevoerd.

8 miljoen euro voor Limburg

De selectie die Dirk begin dit jaar op papier zette, omvat zowel privédossiers als dossiers rond openbare gebouwen en religieus erfgoed. Naast het stoomstroopfabriek in Borgloon, komen nog meer dan 20 Limburgse projecten in aanmerking voor een premie, onder meer in Beringen, Bilzen, Ham, Hasselt, Heers, Herk-de-Stad, Kinrooi, Kortessem, Lanaken, Maasmechelen, Riemst, Sint-Truiden en Tongeren. In totaal werden in de provincie engagementen aangegaan voor bijna 8 miljoen euro.

• TV Limburg wijdde een nieuwsitem aan dit onderwerp. Klik hier om het beeldfragment te zien.