MENU

11 november viering in Kapellen

Toespraak Dirk Van Mechelen

Burgemeester – Volksvertegenwoordiger

Kapellen  – 11 november 2017

 

Dames en Heren,

100 jaar geleden was er in Kapellen grote bedrijvigheid in het kader van de oorlogsomstandigheden.

De Duitse bezetter werd steeds meer bevreesd voor een inval vanuit het neutrale Nederland. Langsheen de ganse grens met Nederland werden versterkingen opgetrokken. Hier in Kapellen bestonden die versterkingen uit een uitgebreid loopgravensysteem, dat deel uitmaakte van de zgn. Antwerpen-Turnhout Stellung.

Het ganse liniesysteem van loopgraven, bunkers en versterkingen is vandaag bewaard gebleven in het Mastenbos. Het feit dat het bos jarenlang in privébezit bleef en daardoor quasi niet betreden werd, heeft ervoor gezorgd dat we vandaag in onze gemeente het langste en best bewaarde loopgravenrelict hebben van de Eerste Wereldoorlog in ons land.

Ik heb als parlementslid en burgemeester lang geijverd voor de bescherming van dit loopgravenstelsel. Dat is ook gelukt. Meer nog, onder meer dankzij de medewerking van Agentschap Natuur en Bos, het provinciebestuur en het Agentschap Wegen we kunnen vandaag vele bezoekers ontvangen op zoek naar een stuk tastbaar verleden.

 

Dames en heren,

Voor sommigen is het misschien vreemd dat ik op deze plaats, waar we traditioneel verzameld zijn om het einde van de Eerste Wereldoorlog te herdenken, mijn toespraak begin met een verwijzing naar constructies die door de toenmalige vijand werden gebouwd.

Maar net zoals het beeld van de Treurende Moeder een duidelijk en scherp symbool is van het leed dat een oorlog kan veroorzaken, zijn ook de restanten van de Antwerp-Turnhoutstellung dat.

Want geeft deze verdedigingslinie niet duidelijk de onzinnigheid van een oorlog weer? Kilometers lang versterkingen optrekken, bang voor een inval vanuit het neutrale Nederland aan de overkant.

De invaller die het dus nodig vond zichzelf te verschansen in het bezette door hem land.

Maar tegelijkertijd ook constructies die nooit zijn gebruikt, waarvoor ze zijn gebouwd. Er is bij wijze van spreken geen schot gelost. Geen vijand te bespeuren geweest.

Het geeft weer hoe waanzinnig een oorlog kan zijn.

Het doet ons stil staan bij de onzinnigheid van het conflict dat ervoor zorgde  dat wij hier vandaag, naar jaarlijkse traditie, samenkomen om de militaire – en burgerslachtoffers van de gewapende conflicten waar ons land bij betrokken was, in herinnering te brengen.

 

Beste vrienden,

Jammer genoeg zijn er vele parallellen met de actuele situatie aanwezig en hebben sommigen de les nog steeds niet begrepen.

Ook vandaag blijven politici oproepen om muren te bouwen rond hun land.

Ook vandaag worden kosten noch moeite gespaard om grenzen te sluiten en mensen ‘letterlijk’ aan deze grens tegen te houden.

Vluchten voor de oorlog was 100 jaar geleden hier bij ons een realiteit. Uit levensbehoud.

Om op zoek te gaan naar een toekomst voor de eigen kinderen.

Om met dat sprankeltje hoop de laatste strohalm proberen te vinden om te kunnen overleven.

Vandaag bekijken we de velen die vluchten voor oorlog en geweld  opnieuw met argusogen, met diep wantrouwen.

Uiteraard wil ik hier geen pleidooi houden om onze grenzen onbeperkt open te zetten.

Ik pleit er wel voor dat we, zeker op een dag als vandaag, stil zouden  staan bij de lessen die we kunnen leren uit onze eigen geschiedenis.

Dat we ons proberen in te leven hoe wij zouden reageren in die situatie. Of ook wij zouden blijven op een plaats, waar sterven door wapens of door ontbering schering en inslag zijn,… Ik denk het eerlijk gezegd niet.
 

Dames en heren,

Meer dan ooit moeten we op zoek naar een manier waarop we beter met elkaar kunnen samenleven.

Ons opvangcentrum hier in Kapellen bewijst al twintig jaar, elke keer opnieuw, dat het kan.

Vanzelfsprekend mits het nodige respect en begrip voor elkaar en mits duidelijke afspraken voor iedereen.

Ik hoor sommigen al denken.

Wat betekent dat vreedzaam samenleven hier in Kapellen, wanneer op het zelfde ogenblik twee presidenten elkaar als het ware bestoken met verwijten en dreigende taal.

Wanneer ze denken met kernwapens zeeslag of stratego te moeten spelen, zich niet bewust van wat de gevolgen ervan kunnen zijn.

Maar alle beetjes kunnen helpen. Gewoon bewijzen dat het kan.

Ook het besef, door hier vandaag samen te zijn, tot wat blind zijn voor de dodelijke gevolgen van een gewapend conflict, kan leiden.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog werden honderdduizenden jongens en mannen de dood ingejaagd.

Met een vingerknip beslisten generaals en maarschalken vanachter hun bureau, gebogen over een kaart, dat tot hunner eer en glorie, dat deze jonge mensen, dikwijls voor een morzel grond hun leven moesten geven.

Gelukkig hadden we met, onze koning Albert, iemand die besloot dit niet te doen. Ondanks de internationale druk op hem en ondanks het feit dat het zijn land en zijn volk was dat werd bezet, gaf hij nooit de opdracht tot blinde aan- en uitvallen, zonder enige tactische meerwaarde.

Er vielen immers al slachtoffers genoeg…

 

Beste vrienden,

Ik denk dat er niets beter is om die boodschap te symboliseren dan nu op te staan voor een minuut stilte, als eerbetoon aan alle slachtoffers van oorlogen en het immense verdriet dat dit met zich meebracht.

Ik dank u.