MENU

Toespraak inhuldiging Sint Jacobusmonument te Kapellen

Dames en Heren,

De gemeente Kapellen heeft de afgelopen jaren geïnvesteerd in de plaatsing van een aantal kunstwerken op centraal gelegen plaatsen in de kernen. Wat tot nu toe nog ontbrak was een hedendaags beeld van Sint-Jacobus de Meerdere, de heilige die niet alleen de patroon van deze kerk is, maar ook degene die een plaats heeft op ons wapenschild als teken van de onlosmakelijke verbondenheid met elkaar.

Het is dan ook een waar genoegen om hier vandaag aanwezig te kunnen zijn bij de inhuldiging van dit nieuwe beeld van Sint-Jacobs.

Zoals de meesten onder u wellicht weten, kunnen de vele heiligen herkend worden aan hun attributen. Meestal herinneren zij aan de vaak wreedaardige wijze waarop de betrokkene aan zijn of haar eind kwam. Voor Jacobus, die volgens het ene verhaal werd onthoofd en volgens een ander verhaal samen met twee van zijn leerlingen in een bootje naar Spanje voer, ligt dat echter anders. Jacobus wordt immers vereenzelvigd met de bedevaart naar Santiago de Compostella en wordt traditioneel voorgesteld als pelgrim. Een hoed en een wandelstok met kalebas als voornaamste uitrustingsstukken van de pelgrim en een of meerdere scutellae, de typische schelpen die zijn naam dragen als teken van de verbondenheid met Compostella.

Dames en heren,

Bedevaarten hebben een eeuwenoude traditie, zelfs over de verschillende religies heen. Het is een trektocht naar plaatsen met een bijzondere betekenis. In onze Westerse Christelijke traditie ontstaan de eerste bedevaarten naar de plaatsen die ofwel een rol hebben gespeeld in het leven van Christus ofwel naar de plaatsen waar één van de martelaren van het Christendom begraven ligt. In een later stadium zal ook de verspreiding van relieken en of een bijzondere gebeurtenis zoals een verschijning of onverklaarbare genezing ervoor zorgen dat mensen op bedevaart trekken.

In het geval van Jacobus was het de vondst van zijn vermeend graf in de 9e eeuw dat de aanzet gaf aan vele pelgrims om een bezoek te brengen aan deze plaats diep in Spanje. Ongetwijfeld had het feit dat de Romeinen vanuit hun eigen geloof de plaats enkele kilometers verder Finisterrae noemden, dus het einde van de wereld, er ook iets mee te maken dat de katholieke overheid Compostelle al snel propageerde als nieuwe bedevaartplaats. Die bedevaarten brachten niet alleen geld in het laatje, maar hadden nog andere positieve gevolgen. Op de weg naar deze plaatsen ontstond immers heel wat nieuwe infrastructuur om pelgrims onderdak te geven. De overheden zagen dit als een bijzonder gunstige ontwikkeling, omdat op die manier ook de veiligheid van reizigers in het algemeen kon worden verbeterd.

Beste vrienden,

Bedevaarten naar bijvoorbeeld Compostella blijven ook vandaag nog bijzonder actueel. Daar waar een bedevaart in de Middeleeuwse traditie vaak werd uitgevoerd als bedanking voor een verkregen gunst of om uitvoering te geven aan een straf ten gevolge van een veroordeling – de schelp was een bewijs dat men op die plaats was geweest- zijn de beweegredenen vandaag doorgaans anders.

Het waarom van een bedevaart is voor iedereen verschillend. Soms zijn er nog religieuze beweegredenen, maar vaak ook vatten mensen de tocht te voet of met de fiets aan omdat ze met zichzelf in het reine willen komen, antwoorden willen vinden op een aantal levensvragen, verdriet willen verwerken,… Sommigen willen ook gewoon genieten van het cultuurhistorisch erfgoed dat zich langs de Camino de Compostella door de eeuwen heen heeft gevormd

Dat de bedevaart naar Compostella levendiger is dan ooit, merken we ook hier in Kapellen. Voor velen is de Sint-Jacobskerk een vertrekpunt voor de bedevaart. Voor pelgrims uit het Noorden is het vaak het begin van de dagetappe naar Antwerpen. Ook vanuit dat oogpunt is dit nieuwe Sint-Jacobsbeeld belangrijk. Op tijdstippen dat de kerk niet open is, zal de bedevaarder houvast kunnen vinden bij deze Sint-Jacobus. Hij zal er even kunnen rusthouden of er plannen kunnen maken voor zijn verdere route.

Dames en heren,

In tegenstelling tot bijvoorbeeld in Frankrijk of in Spanje was er in ons land geen vaste route om naar Compostella te trekken. Dat had te maken met het wegennetwerk dat in de Middeleeuwen al één van de meest uitgebreide was in Europa. Toch mogen we er zeker van zijn dat op deze plaats al duizenden pelgrims zijn gepasseerd in hun tocht naar Compostella. Met de plaatsing van dit nieuwe beeld hebben de toekomstige generatie bedevaarders een extra reden om Kapellen aan te doen, hier even halt te houden of gewoon om hun Jacobus even te groeten in het voorbijgaan.

Ik wil dan ook iedereen die op een of andere manier heeft meegewerkt van harte feliciteren. Het resultaat mag en zal gezien worden.

Tags: ,