MENU

Antwerps Stadspark ‘bijna’ een monument

Het Antwerpse stadspark is een parel uit de Belle Epoque. Gealarmeerd door berichten in de media en tal van brieven van verontruste Antwerpenaars, ging Dirk Van Mechelen ter plaatse zijn licht opsteken. Al snel bleek dat het park een kenmerkende aanleg heeft, met een uitgesproken historische, esthetische en natuurwetenschappelijke waarde. Dirk besloot dan ook de beschermingsprocedure voor dit waardevol stukje Antwerpen te beschermen.

De noodzakelijke herinrichting van het park moet in de toekomst gepaard gaan met een gedegen herstel en een deskundige restauratie. Dirk is overtuigd dat erfgoedzorg een meerwaarde kan betekenen voor de opwaardering van het park, en gesterkt door de argumenten van zijn administratie, gaf hij dan ook de opdracht om onverwijld een stadspark2beschermingsdossier op te stellen en ter ondertekening voor te leggen.

Het Stadspark van Antwerpen werd in 1869 ontworpen door de uit Rödgen (Pruisisch Saksen) afkomstige landschapsarchitect Eduard Keilig, die onder meer ook instond voor de plannen van het Terkamerenbos in Brussel (1861), het park van Laken (1876), het Maria-Hendrikapark in Oostende (1876) en het park van het kasteel d’Ursel in Hingene (1883).

Monumentaal uithangbord

Keilig was actief in gans het land, in een periode waar veel grote steden werden getransformeerd of uitgebreid naar Parijs model, volgens grootse stedenbouwkundige ontwerpen, met brede lanen in ingenieuze patronen, afgeboord met monumentale gebouwen en afgewerkt met standbeelden, fonteinen, bomenrijen en plantsoenen. Steden werden uithangborden van de nijverheid, welvaart en zelfverzekerdheid van hun tijd, maar waren even goed aangename toneeldecors, die alles boden om het de flanerende burgers zo aangenaam mogelijk te maken.

Tot het vaste schema behoorde ook de aanleg van één of meerdere parken, bij voorkeur in de toen populaire, Engelse landschapsstijl, met vijvers, rotspartijen, kronkelpaden, weelderige plantengroei, en her en der pittoreske gebouwtjes, constructies en ornamenten. Ook Antwerpen ontsnapte niet aan de mode van deze zogenaamde Haussmannisatie (naar prefect Haussmann, die midden 19de eeuw Parijs volledig hertekende). Samen met de historische haveninfrastructuur, de leien, het centraal station, de zoo, is ook het Antwerpse stadspark een kind van de Antwerpse Belle Epoque.

Nieuwe Belle Epoque

De voorbije jaren beleeft Antwerpen als het ware een nieuwe Belle Epoque, en net zoals toen liggen er ontelbare plannen op tafel voor de heraanleg en de ontwikkeling van de Scheldestad En in deze plannen lopen de huidige en de vorige Belle Epoque elkaar herhaaldelijk tegen het lijf.

stadspark1Zo vormt de Belle Epoque ook een onvermijdelijke rode draad doorheen het Antwerpse erfgoedbeleid van minister Van Mechelen. Van een erfgoedvriendelijke heraanleg van de leien over de bescherming van de 19de-eeuwse haveninfrastructuur rond het Eilandje en bemiddeling in de herwaardering van de wijk Oud Zurenborg, tot het subsidiëren van de restauratie van de zoo en monumentale complexen als het Sint-Felixpakuis en de Sint-Willibrorduskerk.

Met de bescherming van het stadspark wil Dirk nu ook deze 19de-eeuwse parel voor de toekomst vrijwaren. Hij wil samen met de stad de schouders zetten onder een modern herwaarderingsplan met respect voor het glorieuze verleden van Antwerpen. Mits een verantwoorde restauratie en aangepaste heraanleg, zal het Stadspark niet moeten onderdoen voor de parken van Londen, Parijs, Wenen of Berlijn.

Tags: , , , , , ,